Aliyev ile Paşinyan Bişkek'te görüştü: Barış sürecinde hangi somut adımlar masada?
Azerbaycan ve Ermenistan liderleri; ticaret, petrol ürünü ihracatı, üçüncü ülke mallarının transit geçişi, sınır komisyonları ve TRIPP bağlantı projesini ele aldı.
0 okunma2 dk okumaErmenistan Başbakanlığı — Paşinyan ile Aliyev'in Bişkek görüşmesi
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, 31 Ağustos'ta Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te bir araya geldi. Görüşme, Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi'nin marjında yapıldı ve iki hükümetin resmî açıklamalarında aynı başlıklarla duyuruldu.
Liderler, 8 Ağustos 2025'te Washington'da yapılan zirveyi, imzalanan ortak bildiriyi ve iki ülke arasında barış ile devletler arası ilişkilerin kurulmasına ilişkin anlaşma metninin paraflanmasını sürecin temel dönüm noktaları olarak değerlendirdi.
Masadaki somut başlıklar
Açıklamalara göre görüşmede yalnız diplomatik mesajlar değil, günlük ekonomik ilişkiyi etkileyebilecek adımlar da ele alındı. Azerbaycan petrol ürünlerinin Ermenistan'a ihracatı, üçüncü ülkelerden gelen tahıl ve diğer malların Azerbaycan üzerinden Ermenistan'a geçişi ve iki ülke arasında ticaret bağlarının kurulması “barışın pratik getirileri” olarak kayda geçirildi.
Taraflar iş çevreleri arasındaki temasları memnuniyetle karşıladı; ticaret, enerji ve karşılıklı yarar sağlayan ekonomik işbirliğinin genişletilmesi olasılıklarını konuştu. Bu başlıkların açıklamada yer alması önemli, fakat duyuru yeni bir ticaret anlaşmasının imzalandığı veya bütün güzergâhların açıldığı anlamına gelmiyor.
Sınır ve TRIPP gündemi
İki lider, devlet sınırının belirlenmesi için çalışan komisyonların rolünü vurguladı ve çalışmaların mevcut mutabakatlara göre sürdürülmesi gerektiğini belirtti. Washington sürecinin sonuçlarından biri olan “Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası”nın, yani TRIPP'in uygulanmasına ilişkin pratik adımlar da görüşüldü.
TRIPP bağlantı projelerinin nasıl finanse edileceği, hangi takvimle işletileceği ve güvenlik düzenlemelerinin ayrıntıları ortak açıklamada yer almadı. Dolayısıyla bir koridorun tamamen faaliyete geçtiği sonucuna varmak için henüz erken.
Bundan sonra ne olacak?
Parlamenterler ve sivil toplum temsilcileri arasındaki güven artırıcı temaslar olumlu değerlendirildi. Aliyev ve Paşinyan, kalıcı barışı güçlendirmek, devletler arası normalleşmeyi ilerletmek ve bağlantıları artırmak amacıyla doğrudan ikili teması sürdürme konusunda uzlaştı.
Bişkek görüşmesi yeni bir nihai barış anlaşmasının imzalandığı toplantı değil; daha önce paraflanan metni somut ticaret, sınır ve ulaşım adımlarına taşıma çabasının devamı. Sürecin ilerlemesi, açıklanan başlıkların takvimli ve uygulanabilir kararlara dönüşmesiyle ölçülecek.