Side'de 390 metrelik antik cadde ortaya çıktı: Herakles Kapısı iki dönemi aynı taşlarda anlatıyor
Side Antik Kenti'ndeki b Caddesi kazıları tamamlandı. Roma'dan Geç Antik Çağ'a uzanan değişim, üç anıtsal giriş ve yeniden kullanılan mitolojik kabartmalar üzerinden okunabiliyor.
0 okunma2 dk okumaKültür ve Turizm Bakanlığı — Side'de 390 metrelik anıtsal antik cadde
Antalya'nın Manavgat ilçesindeki Side Antik Kenti'nde yaklaşık 390 metre uzunluğundaki b Caddesi boyunca yürütülen kazılar tamamlandı. Kültür ve Turizm Bakanlığının 26 Ağustos 2026 tarihli açıklamasına göre çalışma, kentin Roma Dönemi'nden Geç Antik Çağ'a uzanan mimari dönüşümünü tek bir güzergâh üzerinde izlenebilir hâle getirdi.
Gymnasiumun kuzeybatı köşesi ile Doğu Kapısı arasında uzanan caddede stoa kalıntıları, dükkân ya da mekân izleri ve üç anıtsal giriş belirlendi. Bu girişler Batı Kapısı, Herakles Kapısı ve Kuzey Hamamı Kapısı olarak adlandırılıyor.
Herakles Kapısı neden önemli?
Kazının en dikkat çekici bölümü, Herakles'in On İki İşi'ni betimleyen kabartmaların yanı sıra Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe tasvirlerini taşıyan mimari parçalar oldu. Bakanlığın verdiği tarihlendirmeye göre kabartmalar MS 3. yüzyılın başına ait; fakat Geç Antik Çağ'da kapı yapılırken bu eski parçalar yeni yapıda yeniden kullanılmış.
Bu ayrıntı, arkeolojide “devşirme malzeme” denilen uygulamanın somut bir örneğini sunuyor. Aynı taş, önce Roma kentinin sanat ve inanç dünyasına; daha sonra farklı ihtiyaçlarla şekillenen Geç Antik Çağ mimarisine tanıklık ediyor.
Cadde 5. yüzyılda nasıl değişti?
MS 5. yüzyılda caddenin kuzeyindeki alan Piskoposluk Sarayı kompleksinin parçası hâline geldi. Daha önce stoaya açılan bazı girişler kapatıldı, yeni anıtsal geçişler oluşturuldu. Böylece Doğu Kapısı'ndan kente girenlerin kullandığı yol, yalnız ulaşım sağlayan bir cadde olmaktan çıkıp törensel ve gösterişli bir kent aksına dönüştü.
Kazı sonuçları, Side'yi ziyaret edenlerin gelecekte kentin farklı yüzyıllarını aynı rota üzerinde okuyabilmesi açısından değerli. Ancak alanın ziyarete açılma biçimi, koruma düzeni ve kesin erişim takvimi açıklamada yer almıyor. Bu nedenle “hemen gezilebilir” sonucu çıkarılmamalı; ziyaret öncesi Side Müzesi ve resmî ören yeri duyuruları kontrol edilmeli.