Nemrut'un taş yüzlerine beş yıllık koruma: Görünüş değişmeden çatlaklar güçlendirilecek
UNESCO listesindeki Nemrut Dağı Tümülüsü'nde 2025'te başlayan çalışma, nanoteknolojik sağlamlaştırıcılar ve taşla uyumlu kireç harçlarıyla sürüyor.
1 okunma2 dk okumaKültür ve Turizm Bakanlığı
Nemrut Dağı Tümülüsü'ndeki anıtsal heykeller için hazırlanan ilk etap koruma programı beş yıllık bir yol haritasıyla sürdürülüyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2025'te başlayan uygulamalarda heykellerin özgün görünümünü değiştirmeden taşın yapısal bütünlüğünü güçlendirmeyi hedeflediğini açıkladı.
Çalışmayı Gaziantep Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü uzmanları yürütüyor. Bakanlığın verdiği bilgiye göre taş yüzeylere nanoteknolojik sağlamlaştırıcı çözeltiler uygulanıyor; suyun taşın içine girmesini kolaylaştıran çatlaklar ise eserle uyumlu, kireç bağlayıcılı harçlarla dolduruluyor.
Neden beş yıllık plan gerekiyor?
Nemrut'un heykelleri yüksek rakımda donma-çözülme, yağış, rüzgâr ve sıcaklık değişimleriyle karşı karşıya. Hızlı ve tek seferlik bir müdahale, taşın fiziksel davranışını gözlemlemeye yetmez. Çok yıllı program; uygulama yapılan yüzeylerin mevsimler içindeki durumunu izlemeye, gerektiğinde malzeme ve yöntemi bilimsel veriye göre ayarlamaya imkân tanıyor.
“Nanoteknoloji” ifadesi, heykellerin yeni bir kaplamayla parlatıldığı anlamına gelmiyor. Açıklamadaki hedef, koruyucu malzemenin taş dokusuyla uyumlu çalışması ve görünür biçimi değiştirmemesi. Uygulamanın uzun vadeli başarısı ancak düzenli izleme sonuçları ve uzman raporlarıyla değerlendirilebilir.
Ziyaretçi açısından ne değişiyor?
Bakanlık açıklaması alanın tamamen ziyarete kapatıldığını söylemiyor. Yine de koruma çalışmasının yapıldığı bölümlerde geçici güvenlik şeritleri veya erişim düzenlemeleri bulunabilir. Nemrut'a gitmeden önce ören yeri saatlerinin, hava ve yol durumunun resmî kanallardan kontrol edilmesi gerekir.
Nemrut Dağı Tümülüsü 1987'den beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde. Bu statü, alanın yalnız turistik çekim noktası değil, uluslararası ölçekte korunması gereken kültür varlığı olduğunu vurguluyor. Koruma programı hakkında “heykeller tamamen onarıldı” veya “risk ortadan kalktı” sonucu çıkarmak için henüz erken; açıklanan iş, beş yıllık ilk etabın devamı.
Çalışmanın kamuya açık bilimsel izleme sonuçları yayımlandığında, kullanılan malzemelerin performansı ve müdahalenin kalıcılığı daha somut değerlendirilebilecek.